Emlak ofisinde tarama: yer göstermeden tapuya her iki taraf
Emlak ofisinde bir satış haftalar sürer: ilan, yer gösterme, pazarlık, kapora, tapu. Taramanın doğru anı, kimliğin ilk kez masaya geldiği andır; çoğu ofiste bu an kaporadır. Bu yazı alıcı ve satıcı tarafını, vekille gelen kişiyi ve şirket adına yapılan alımı ofis düzeninde ele alıyor.
Ticaret amacıyla taşınmaz alım satımıyla uğraşanlar ve bu işlemlere aracılık edenler, Tedbirler Yönetmeliği'nde 5549 sayılı Kanun'un yükümlüleri arasında sayılır. Emlak ofisi için bu, satış dosyasında yer alan kişilerin tanınması ve taranması demektir; tek bir müşteri değil, her iki taraf.
Satış dosyasında tarama anları
- Portföye almaSatıcı ya da mülk sahibi, yetki sözleşmesi imzalanırken taranır.
- KaporaAlıcı, kapora alınmadan önce taranır; kapora başkası tarafından ödeniyorsa ödeyen de.
- VekâletTaraflardan biri vekille geldiyse vekil ve asil birlikte taranır; vekaletnamenin tarihi dosyaya yazılır.
- Tapu öncesiKapora ile tapu arasında uzun süre geçtiyse ya da taraf değiştiyse tarama tapu randevusundan önce yenilenir.
Satıcı tarafı unutulmasın
Ofislerin çoğu alıcıyı müşteri olarak görür ve taramayı yalnızca alıcıya uygular. Oysa satış bedeli satıcıya gider; dondurma kararı bulunan bir kişinin mülkünün satışına aracılık etmek, alıcı tarafındaki riskten daha az ciddi değildir. Mülkü portföye aldığınız gün, yetki sözleşmesini imzalayan kişiyi tarayın. Mülkün birden fazla sahibi varsa hepsini.
Vekille gelen taraf
Yurt dışında yaşayan mülk sahipleri ve yabancı alıcılar işlemleri sıkça vekil aracılığıyla yürütür. Vekil masada oturan kişidir, ama mülkün ya da paranın sahibi asildir. Taramayı yalnızca vekile yapmak, asıl tarafı görmemek demektir. Vekaletnamedeki asilin adını, doğum tarihini ve uyruğunu ayrı bir satır olarak tarayın.
Şirket adına alım
Bir şirket adına yapılan alımda tarama şirketin unvanıyla bitmez; şirketin ortakları ve imza yetkilileri de taranır. Kuruluş taramasında türü "kuruluş" olarak seçin ve ülkesini girin; ortakları ise kişi olarak, her biri ayrı satırda tarayın. Yabancı bir şirketse unvanın farklı dillerdeki yazımları listede ayrı kayıtlar olarak görünebilir.
Eşleşme çıkarsa ofiste ne yapılır
Emlak ofisinde tarama genellikle danışmanın kendisi tarafından yapılır ve danışman satışı kapatmak ister. Bu yüzden kural net olmalıdır: olası eşleşme çıktığında kapora alınmaz, ofis sorumlusu sonucu inceler. Sonucu ayıklamak için kimlikteki bilgileri ekleyip yeniden tarayın; nasıl yapılacağı eşleşme rehberinde adım adım anlatılıyor.
Örnek: yurt dışından alıcı, vekille satıcı
Bir daire için yabancı uyruklu bir alıcı teklif verir; satıcı ise yurt dışında yaşamaktadır ve işlemi kardeşi vekaletname ile yürütür. Danışman kapora gününden önce üç kişiyi tarar: alıcıyı pasaport bilgileriyle, vekili kimlik bilgileriyle ve vekaletnamedeki asil satıcıyı. Alıcıda olası eşleşme çıkar; listedeki kaydın uyruğu ve doğum yılı farklıdır, sonuç ayıklanır. Kapora alınır, üç sonuç da satış dosyasına eklenir. Tapu randevusu üç hafta sonradır; randevudan bir gün önce aynı üç kişi yeniden taranır ve ikinci sonuçlar da dosyaya girer.
Emlak ofislerinde sık görülen aksaklıklar
- Yalnızca alıcıyı taramak, satıcıyı atlamak,
- Vekili tarayıp asili taramamak,
- Şirket adına alımda ortakları ve yetkilileri atlamak,
- Kaporayı alıcı yerine ödeyen üçüncü kişiyi dosyaya not etmemek.
Proje satış ofisinde toplu tarama
Konut projelerinde satış ofisi kısa sürede çok sayıda alıcıyla sözleşme yapar. Her alıcıyı ön satış sözleşmesi öncesinde taramak yine geçerli kuraldır; buna ek olarak proje boyunca alıcı listesinin belirli aralıklarla toplu taranması, teslim ve tapu aşamasına gelindiğinde dosyaların güncel olmasını sağlar. Taksitli satışlarda ödemeyi alıcı yerine başkası yapıyorsa o kişi de listeye eklenir.
Dosya bazında kayıt
Her satış dosyasında tarama sonuçlarının yazdırılmış ya da PDF olarak kaydedilmiş bir kopyası bulunsun: kim, hangi tarihte tarandı, sonuç neydi. Sonuç panelindeki yazdırma görünümü bu iş için hazırlanmıştır. Haftalar süren bir satışta ilk taramanın tarihi ile tapu tarihi arasındaki fark büyükse, ikinci taramayı da aynı dosyaya ekleyin; ne zaman yeniden tarama gerektiğini yeniden tarama rehberinde bulabilirsiniz. Tapu öncesinde noterde yapılan işlemler için noterlik yazısına göz atın.
Sıradaki sektör: Motorlu taşıt alım satımı