Aracı kurum ve portföy yönetiminde tarama: hesap ve fon düzeyinde

Sermaye piyasası aracı kurumları ve portföy yönetim şirketleri, Tedbirler Yönetmeliği'nde 5549 sayılı Kanun'un yükümlüleri arasında sayılır. Emir akışı çok hızlı olduğu için, taramanın yükü hesap açılışında ve müşteri kaydının yaşam döngüsünde taşınır.

Sabah piyasa açılmadan

Gece taramasının değeri, sonucunun sabah ilk iş olarak incelenmesine bağlıdır. Gece yeni bir eşleşme çıkmışsa, ilgili hesap piyasa açılmadan gözden geçirilmeli; gerçek eşleşme şüphesi varsa hesap işlem yapamayacak duruma alınmalıdır. Sabah kuyruğu kimin, saat kaçta, hangi öncelikle eriteceği yazılı olmalıdır. Kuyruk öğleye kadar kapanmıyorsa ya tarama girdileri eksiktir ya da eşik ayarı gözden geçirilmelidir.

Kurumsal hesap ve gerçek faydalanıcı

Kurumsal yatırımcılarda taranacak kişi sayısı tek bir hesaba göre çok daha fazladır: şirket, ortaklar, yetkililer ve şirketin arkasındaki gerçek kişiler. Bu kişilerden biri değiştiğinde değişiklik genellikle bir belge güncellemesiyle gelir ve tarama adımı atlanabilir. Belge güncelleme ekranına tarama bağlamak, bu açığı kapatır. Yabancı kurumsal yatırımcılarda adların Latin harflerine aktarımı farklılık gösterebilir; ülke ve kuruluş türü bilgisini eklemek yanlış eşleşmeleri azaltır.

Fon yatırımcıları

Portföy yönetim şirketinin yönettiği fonlarda yatırımcılar çoğu zaman dağıtıcı kurumlar aracılığıyla gelir. Taramanın hangi tarafta yapıldığı, dağıtım sözleşmesinde açıkça yazılmalıdır. Doğrudan yatırımcı kabul edilen özel fonlarda ise yatırımcının ve gerçek faydalanıcının taranması fon katılımından önce tamamlanır.

Yanlış pozitifin maliyeti

Bir yatırımcının hesabını yanlış bir eşleşme yüzünden işleme kapatmak, piyasa hareketli bir günde ciddi bir müşteri şikâyetine dönüşür. Bu yüzden hesap kısıtlama kararı tek bir isim benzerliğiyle değil, doğum tarihi, uyruk ve kimlik bilgileri karşılaştırıldıktan sonra verilmelidir. Karşılaştırmanın nasıl yapılacağını eşleşme rehberinde anlattık; sonuç panelindeki alan karşılaştırması da aynı mantıkla çalışır, ayrıntısı nasıl çalışır sayfasında.

Örnek: sabah kuyruğunda yeni bir eşleşme

Gece taraması, yıllardır hesabı olan bir bireysel müşteri için yeni bir eşleşme üretir; bir gün önce bir yaptırım listesine aynı adı taşıyan bir kişi eklenmiştir. Uyum ekibi sabah sekizde kaydı açar. Listedeki kişinin doğum tarihi ve uyruğu müşterininkiyle karşılaştırılır; ikisi de farklıdır. Eşleşme ayıklanır, gerekçe müşteri kaydına bağlanır ve piyasa açıldığında hesap normal çalışır. Bilgiler örtüşseydi hesap işlem yapamayacak duruma alınacak, karar uyum görevlisine taşınacaktı.

Bu sektörde sık görülen aksaklıklar

• Gece taramasının sonuçlarını sabah değil öğleden sonra incelemek,
• Kurumsal hesapta yalnızca şirketi tarayıp gerçek faydalanıcıyı atlamak,
• Belge güncellemesiyle gelen yeni yetkiliyi taramaya yansıtmamak,
• Dağıtıcı kurumdan gelen fon yatırımcısında taramanın kimde olduğunu yazılı hale getirmemek.

Yabancı yatırımcı hesapları

Yabancı yatırımcılarda ad, pasaportta Latin harfleriyle yazıldığı gibi girilir; uyruk ve pasaport numarası mutlaka eklenir. Aynı yatırımcı farklı belgelerde farklı yazımlarla görünebilir; hesap açılışında kullanılan yazımı sistemde tek bir biçimde tutmak, gece taramalarının her seferinde aynı sonucu vermesini sağlar.

Kayıt

Gece taramasının her çalıştırması, kaç hesabın tarandığı, kaç eşleşme çıktığı ve kaçının nasıl kapatıldığı ile birlikte saklanmalıdır. Tek tek kararların yanında bu toplu özet, taramanın düzenli yapıldığını gösteren en sade kanıttır. Yatırım ürünleriyle benzer bir uzun vadeli ilişki için sigorta ve bireysel emeklilik yazısına bakabilirsiniz.

Sıradaki sektör: Gayrimenkul ve emlak aracılığı